و از اينجا ابتداى راه آهن است . حاكم ساراطوف كه شهر ساريتسين جزء حكومت اوست با جمعى به حضور مبارك آمد . اسمش گاوكين وارافسكى « 4 » است . در اينجا هم طاق نصرت خوبى ساخته بودند . بعد از ملاقات مستقبلين مجددا به كشتى معاودت فرموده يك ساعت از شب رفته به راه آهن نزول فرمودند . كالسكه‌هاى راه آهن از كالسكه‌هاى مخصوص اعليحضرت امپراطور بود وسيع و مزين با اطاقهاى متعدد از سفره‌خانه و خوابگاه و اطاق پذيرائى همه به هم وصل با چراغ و ميز و صندلى و تخت و نيم تخت . خلاصه عبور از ايالت تامبوف « 5 » شد . پرنس دالقوريكى « 6 » حاكم شهر مسكو به استقبال موكب همايون آمد و مسيو كامازف « 7 » مترجم اعليحضرت امپراطور كه از جانب اعليحضرت امپراطور آمده بود به حضور مبارك مشرف شد . بعد از آن به شهر مسكو ورود فرمودند و شرح تشريفات را اگر بخواهيم در هرجا بتمامه بنگاريم آن خود از نو كتابى مبسوط شود و برخى از آن در سفرنامهء مباركهء همايون مسطور است . لهذا ما به وقايع اهم در اين مسافرت اقتصار مىنمائيم . منزل اعليحضرت همايون و ملتزمين ركاب اعلى در مسكو عمارت كرملين است كه از عمارات سلطنتى معروف دنيا مىباشد . يورتهاى زياد اين عمارت كه هريك به وضعى موصوف و به زينتى مزين است ملحوظ نظر انور گرديد . از جمله در پائين عمارت كرملين جواهرآلات و تاجهاى قديم پادشاهان و غيره را چيده و از چينيهاى قديم و طلا و نقره‌آلات و اسباب تحفه و غنايمى كه در جنگها گرفته‌اند دراين محل بسيار است . مدرسهء لازارف و تماشاخانه و موزهء اين شهر نيز ملحوظ نظر شاهانه گرديد . صاحب‌منصبان و جنرالهاى نظامى متوقف مسكو با سردار كل قشون مسكو به حضور مبارك آمدند و مورد تفقد گرديدند . يك شب هم در خانهء پرنس دالقوريكى به بال تشريف‌فرما شدند . روز بيست و سيم ربيع الاول به گارنيكلا كه سر راه آهن پطرزبورغ

--> ( 4 ) - Gavkinvaravski ( 5 ) - Tambov ( 6 ) - Dalgorouki ( 7 ) - Camasov